Πολιτισμός
- Πληροφορίες
- Κατηγορία: Μαρτυρίες
Κατά τα έτη 1923-24 ήλθαν στο Καστρί 216 Πόντιοι πρόσφυγες, και ίδρυσαν εδώ το συνοικισμό Νέα Λιβερά. Λόγω της σκληρής δουλειάς και του σχετικά μικρού αριθμού Ποντίων δεν υπήρχε οργανωμένη πνευματική κίνηση στίς τάξεις των προσφύγγων, με αποτέλεσμα να ξεχαστεί σχεδόν ή ποντιακή γλώσσα και η πνευματική κληρονομιά (τραγούδια, παραμύθια, μοιρολόγια κ.τ.λ.).
- Πληροφορίες
- Κατηγορία: Μαρτυρίες
Τότε οι αντάρτες βγάναν φυλάκιο από μακριά να βλέπουν τι γίνεται. Είδανε ότι έρχονται Γερμανοί και ειδοποίησαν με τα ντουφέκια τον κόσμο. Ειδοποίησαν οι δικοί μας οι αντάρτες ότι έρχονται Γερμανοί και το βάλαμε στα πόδια. Είχαμε φοβηθεί. Φτάσαμε στον Κουρεμένο. Εμείς οι νέοι προ παντός. Μείναμε εκεί μέχρι που μάθαμε ότι φύγανε οι Γερμανοί. Εκεί μας φιλοξενήσανε σε ένα καλύβι, μας είχανε τσιτώσει τα παπούτσια και ήμασταν ξυπόλητοι με τα παπούτσια στο χέρι σ' εκείνο το βουνό κοντά στο Παρδάλι.
- Πληροφορίες
- Κατηγορία: Οι λέξεις μας
Γαλότσα πιθανόν να παράγεται από την ελληνική λέξη καλόπους (εξ ου και το καλαπόδι, λατινιστί calopodium) το οποίο σημαίνει ξύλινο υπόδημα. Για τη γαλότσα έχει πλαστεί ο όρος πηλοβάτης δηλ. υπόδημα με το οποίο δύναται κανείς να βαδίζει στον πηλό (λάσπη).
- Πληροφορίες
- Κατηγορία: Οι λέξεις μας
Φτουράω, φτουράς, για ποσότητα: είμαι αρκετός, φτάνω και περισσεύω. Για ενέργεια πετυχαίνω, συμφέρω, είμαι επαρκής. Η γιαγιά μας έλεγε, αυτό είναι φτούργιο με την έννοια της επάρκειας και του συμφέροντος.
- Πληροφορίες
- Κατηγορία: Οι λέξεις μας
Στο Liddell Scott το επιλαλώ σημαίνει αντιλέγω, λέω εναντίον, λοιδωρώ, φλυαρώ ομιλώ εναντίον κάποιου.
Λαλώ σημαίνει προωθώ τα ζώα να προχωρήσουν, φλυαρώ χωρίς μέτρο με τρόπο αγενή και παράλογο. Η πρόθεση επί, σημαίνει αμέσως μετά και εναντίον.
- Πληροφορίες
- Κατηγορία: Οι λέξεις μας
Βεργατσούλα ήταν το πρόχειρο στέγαστρο στο οποίο καθόταν ο βεργάτης.
Ο βεργάτης ήταν ο δραγάτης, ο αγροφύλακας, ο φύλακας των αμπελιών. Αυτός λοιπόν καθόταν σε ένα ψήλωμα και αγνάντευε νυχτοήμερα τ’ αμπέλια για να τα προστατέψει από τυχόν κλέφτες. Εάν δεν υπήρχε φυσικό ίσκιωμα από δέντρα ή θάμνους έφτιαχνε ένα πρόχειρο στέγαστρο από κλαριά και φτέρες.
- Πληροφορίες
- Κατηγορία: Οι λέξεις μας
Παραχαλιάζω: βρίσκομαι σε κατάσταση νωθρότητας και αδράνειας, παραλύουν οι σωματικές και διανοητικές μου δυνάμεις, αποβλακώνομαι. Το β΄ συνθετικό είναι η αρχαία λέξη χάλις –ιος, που κατά το λεξ. L.S σημαίνει άκρατος οίνος. Θησαυρίζονται οι λέξεις χαλίκρητος, χαλιδοφόρος χαλιμάς.
- Πληροφορίες
- Κατηγορία: Οι λέξεις μας
Σφεντουρίζω: εκσφενδονίζω μακριά, γρήγορα και με δύναμη.
Η λέξη προέρχεται από τη σφεντόνα. Την έφτιαχναν από ένα διχαλωτό ξύλο σε σχήμα κεφαλαίου ύψιλον (Υ), στερέωναν στις δυο άκρες λάστιχα τα οποία συνδέοντα με δέρμα πλατύ, σαν κούνια όπου τοποθετούσαν την πέτρα.
- Πληροφορίες
- Κατηγορία: Οι λέξεις μας
Λαγοκοιμάμαι: κοιμάμαι ελαφρά, όπως ο λαγός και αγρικάω ό,τι γίνεται γύρω μου.
Ο Αιλιανός στο έργο του «denaturaanimalium» γράφει πως όταν κοιμάται ο λαγός δεν κλείνει καλά τα μάτια του, «ου μην επιμύει καθεύδων ο λαγώς, και τούτο αυτώ ζώων μόνω περίεστιν, ουδέ νικάται τω ύπνω τα βλέφαρα. Φασί δε αυτόν καθεύδειν μεν το σώμα, τοις δε οφθαλμοίς τηνικάδε οράν».
- Οι λέξεις μας: Λεφτήρα, Αποδιαλεγούδι, Μπασιά
- Οι λέξεις μας: Αγρικώ, Καβούλα, Κουκουλανάσταση
- Οι λέξεις μας: Αναγελάστρι, Γκιζεράω ή γκεζεράω, Ιτάδι ή αϊτός
- Οι Λέξεις μας: Α-μπε-μπα-μπλον
- Μούντζα, μουντζούρα, μουντζούρωμα και Μουντζουροδευτέρα
- Λεξιλογικά: Ντελεκούτσα, αντελέτσα, ντεντελέτσα
- Οι λέξεις μας: Ξετραφιάζω, τσουρούτικος, λαφτάκιασα
- Λεξιλογικά: Ντελεκούτσα, αντελέτσα, ντεντελέτσα
- Λεξιλογικά: Ποτονός, αστράχα, κοπιάζω, ντακούνια
- Λεξιλογικά: Λαγάνα, Μπουκουβάλα, Σκορδαλιά, Γιαπράκια
- Λεξιλογικά- Σκανταλομάγκουρα, Ζωρός, Βραχιάστηκα, Σκαμνί, Γάιδαρος, Διασελίζω
- Λεξιλογικά: Σακάτης, Πλεύρο











